سوالات مصاحبه با کاربر: ۴۰ نمونه سوال دستهبندیشده

سوالات مصاحبه با کاربر برای شناخت کاربر، رفتار فعلی، مشکل و ارزیابی محصول؛ ۴۰ نمونه سوال آماده بهاضافه سوالهایی که نباید بپرسید.
سوالات مصاحبه با کاربر باید باز، درباره تجربه واقعی گذشته و بدون جهتدهی باشند. بهترین سوالها از کاربر میخواهند آخرین باری که کاری را انجام داده تعریف کند، نه اینکه پیشبینی کند در آینده چه میکند. در این مقاله ۴۰ نمونه سوال آماده را در چهار گروه آوردهایم: شناخت کاربر، رفتار فعلی، مشکل و ارزیابی محصول؛ و در پایان سوالهایی را که بهتر است هرگز نپرسید.
این مقاله فقط درباره خود سوالهاست. اینکه مصاحبه را چطور برنامهریزی کنید، شرکتکننده را از کجا پیدا کنید، جلسه را چطور بگردانید و یادداشتها را چطور تحلیل کنید، در راهنمای عملی مصاحبه با کاربر آمده است. پیشنهاد میکنیم آن را کنار این فهرست بخوانید.
قبل از انتخاب سوالات مصاحبه با کاربر
یک فهرست سوال آماده وسوسهانگیز است، ولی اگر همه ۴۰ سوال را در یک جلسه بپرسید، مصاحبه به بازجویی تبدیل میشود. سه قاعده کمک میکند از این فهرست درست استفاده کنید:
- با هدف شروع کنید. اول بنویسید از این دور مصاحبه چه چیزی میخواهید یاد بگیرید. بعد فقط سوالهایی را بردارید که به آن هدف کمک میکنند. معمولا ۸ تا ۱۲ سوال اصلی برای یک جلسه ۴۵ دقیقهای کافی است.
- سوال را از جواب جدا کنید. هر سوال فقط یک موضوع را بپرسد. «از اپ و پشتیبانیاش راضی هستید؟» دو سوال است.
- برای پیگیری جا بگذارید. ارزش اصلی مصاحبه در سوال دوم و سوم است: «چرا؟»، «یک مثال میزنید؟»، «بعدش چه کردید؟». سوالهای اصلی فقط در را باز میکنند.
مثالی که در این مقاله استفاده میکنیم یک فروشگاه آنلاین لوازم خانگی است که میخواهد بفهمد مشتریها چطور برای خرید یخچال یا ماشین لباسشویی تصمیم میگیرند. سوالها را با محصول خودتان جایگزین کنید.
۴۰ نمونه سوال مصاحبه با کاربر در چهار گروه
سوالها بر اساس هدفشان دستهبندی شدهاند. ترتیب گروهها تقریبا همان ترتیبی است که در یک جلسه واقعی پیش میروید: از شناخت آدم شروع میکنید، به رفتار و مشکل میرسید و اگر محصولی برای نشان دادن دارید، در آخر سراغ ارزیابی آن میروید.
گروه اول: سوالهایی برای شناخت کاربر
این سوالها جلسه را گرم میکنند و زمینه زندگی و کار شرکتکننده را روشن میکنند. جوابهایشان بعدا در ساخت پرسونا به کار میآید.
- کمی از خودتان بگویید؛ کارتان چیست و یک روز معمولتان چطور میگذرد؟
- با چه کسانی زندگی میکنید و تصمیم خریدهای بزرگ خانه معمولا با کیست؟
- برای خرید اینترنتی بیشتر از گوشی استفاده میکنید یا کامپیوتر؟ چرا؟
- معمولا از کدام سایتها یا اپها خرید میکنید؟
- آخرین خرید اینترنتیتان چه بود؟
- وقتی میخواهید چیزی بخرید، معمولا با چه کسی مشورت میکنید؟
- چه چیزی باعث میشود به یک فروشگاه اینترنتی اعتماد کنید؟
- تا حالا تجربه خرید بدی داشتهاید؟ چه اتفاقی افتاد؟
- اگر بخواهید خودتان را بهعنوان خریدار توصیف کنید، چه میگویید؟ اهل مقایسه زیاد هستید یا سریع تصمیم میگیرید؟
- در کار یا زندگیتان چه چیزی این روزها بیشتر از همه وقتتان را میگیرد؟
گروه دوم: سوالهایی درباره رفتار فعلی
اینجا هسته مصاحبه است. هدف این است که بفهمید کاربر امروز، بدون محصول شما یا با نسخه فعلی آن، کارش را چطور انجام میدهد. همیشه از یک اتفاق مشخص در گذشته بپرسید.
- آخرین باری که یک لوازم خانگی بزرگ خریدید را از اول برایم تعریف کنید.
- اولین قدمتان چه بود؟ از کجا شروع کردید؟
- چه گزینههایی را بررسی کردید و چطور به فهرست نهایی رسیدید؟
- برای مقایسه مدلها از چه ابزار یا منبعی استفاده کردید؟
- چقدر طول کشید تا تصمیم بگیرید؟
- در این مسیر به کدام سایتها، فروشگاهها یا آدمها سر زدید؟
- چه چیزی باعث شد در نهایت از همان فروشنده بخرید؟
- بعد از خرید، تحویل و نصب چطور پیش رفت؟
- اگر الان بخواهید دوباره همین خرید را انجام دهید، چه کاری را متفاوت انجام میدهید؟
- میتوانید صفحهای را که آن موقع استفاده کردید نشانم دهید و بگویید کجاها را نگاه میکردید؟
گروه سوم: سوالهایی برای پیدا کردن مشکل
این سوالها دنبال درد واقعی میگردند. نکته مهم این است که مشکل را خودتان پیشنهاد ندهید. اجازه دهید کاربر خودش بگوید کجا اذیت شده.
- سختترین بخش این خرید کجا بود؟
- کجا احساس کردید اطلاعات کافی ندارید؟
- لحظهای بود که نزدیک بود خرید را رها کنید؟ چه شد؟
- برای حل آن مشکل چه کار کردید؟
- این مشکل چند وقت یکبار برایتان پیش میآید؟
- تا حالا برای حل این مشکل پول یا وقت اضافه خرج کردهاید؟
- اگر یک چوب جادویی داشتید، کدام بخش این فرایند را تغییر میدادید؟
- چه چیزی در این مسیر بیشتر از همه نگرانتان میکرد؟
- آخرین باری که از یک فروشگاه اینترنتی ناراضی شدید چه بود؟
- چیزی هست که درباره این موضوع نپرسیدم و فکر میکنید باید بدانم؟
سوال «چوب جادویی» را با احتیاط به کار ببرید. جوابش راهحل نیست، نشانهای است از اینکه کجا درد بیشتری هست. آنچه کاربر پیشنهاد میکند را مستقیم نسازید؛ دنبال نیاز پشت آن بگردید.
گروه چهارم: سوالهایی برای ارزیابی محصول
وقتی محصول یا پروتوتایپی دارید و میخواهید واکنش کاربر را بفهمید، این سوالها کمک میکنند. بهتر است اول کاربر کمی با محصول کار کند و بعد بپرسید.
- با دیدن این صفحه، فکر میکنید این سایت دقیقا چه کاری برای شما انجام میدهد؟
- اگر بخواهید یک یخچال مناسب خانهتان پیدا کنید، از کجا شروع میکنید؟ لطفا انجامش دهید و بلند فکر کنید.
- چه چیزی در این صفحه برایتان مبهم بود؟
- انتظار داشتید بعد از زدن این دکمه چه اتفاقی بیفتد؟
- چه اطلاعاتی را دنبالش بودید و پیدا نکردید؟
- این را با روشی که الان برای خرید استفاده میکنید مقایسه کنید؛ کدام بهتر است و چرا؟
- اگر این سایت فردا تعطیل شود، چه چیزی را از دست میدهید؟
- این را برای چه کسی تعریف میکنید و چطور توضیحش میدهید؟
- چه چیزی باعث میشود از این سایت خرید نکنید؟
- اگر یک چیز را در این صفحه میتوانستید عوض کنید، چه بود؟
سوالهایی که در مصاحبه با کاربر نباید بپرسید
بعضی سوالها جواب میگیرند، ولی جوابی که به درد تصمیم نمیخورد. اینها را کنار بگذارید یا بازنویسی کنید:
| سوال مشکلدار | چرا مشکل دارد | جایگزین بهتر |
|---|---|---|
| از این قابلیت استفاده میکنید؟ | پیشبینی آینده است و آدمها خوشبینانه جواب میدهند | آخرین باری که این کار را کردید چطور انجامش دادید؟ |
| این طراحی خوب نیست؟ | جهتدار است و کاربر را به موافقت میکشد | درباره این صفحه چه فکر میکنید؟ |
| حاضرید برایش چقدر پول بدهید؟ | قیمت فرضی با رفتار واقعی خرید فاصله زیادی دارد | برای حل این مشکل الان چه هزینهای میکنید؟ |
| معمولا چطور خرید میکنید؟ | «معمولا» جواب کلی و آرمانی میگیرد | آخرین خریدتان را تعریف کنید |
| سریع و ساده بود؟ | دو سوال در یکی و هر دو جهتدار | انجام این کار چطور بود؟ |
| اگر فلان قابلیت را اضافه کنیم، خوب است؟ | تقریبا همه میگویند بله | آخرین باری که به این نیاز خوردید چه کردید؟ |
| چرا اینقدر دیر تصمیم گرفتید؟ | حالت قضاوت دارد و کاربر را تدافعی میکند | از لحظه شروع تا تصمیم چه اتفاقهایی افتاد؟ |
یک قاعده سرانگشتی ساده: اگر جواب سوالتان «بله» یا «نه» است، یا شرکتکننده میتواند حدس بزند شما چه جوابی را دوست دارید، سوال را بازنویسی کنید.
از سوال اصلی به سوال پیگیری
در مصاحبه خوب، شما کمتر از نصف وقت حرف میزنید. بعد از هر جواب، یکی از این پیگیریهای کوتاه معمولا از هر سوال جدیدی ارزشمندتر است:
- «یک مثال میزنید؟»
- «منظورتان از سخت چیست؟»
- «بعدش چه کار کردید؟»
- «چرا این برایتان مهم است؟»
- «چه حسی داشتید؟»
سکوت هم ابزار است. بعد از جواب کاربر چند ثانیه صبر کنید. خیلی وقتها مهمترین جمله بعد از همین مکث گفته میشود.
بعد از مصاحبه: یافتهها را با داده بیشتر بسنجید
مصاحبه با پنج یا شش نفر الگوهای مهمی را نشان میدهد، ولی به شما نمیگوید هر الگو بین کل کاربرانتان چقدر رایج است. قدم منطقی بعدی این است که یافتههای مصاحبه را به سوالهای بسته تبدیل کنید و با نظرسنجی از تعداد بیشتری بپرسید. مثلا اگر در مصاحبهها دیدید چند نفر برای مقایسه مدلها به سایت دیگری رفتهاند، در نظرسنجی بپرسید چند درصد کاربران همین کار را میکنند. نکتههای طراحی چنین پرسشنامهای را در مقاله پرسشنامه تجربه کاربری ببینید.
سوالات مصاحبه را با یوزر تستینگ تکمیل کنید
یوزر تستینگ ابزار مصاحبه زنده نیست و جلسه گفتگو را باید خودتان برگزار کنید. ولی برای دو کار کنار مصاحبه بهخوبی کمک میکند. یکی پیش از مصاحبه: با یک نظرسنجی کوتاه و منطق شرطی، شرکتکنندههایی را پیدا کنید که واقعا در گروه هدفاند. دیگری بعد از مصاحبه: فرضیههایی را که از گفتگوها بیرون آمده با نظرسنجی بزرگتر یا تستهایی مثل تست درختی و تست پروتوتایپ بسنجید. پاسخهای باز فارسی هم بهصورت خودکار در تمها دستهبندی میشوند، که کار خواندن صدها جواب متنی را خیلی کوتاهتر میکند.
مطالعه بعدی

رها کردن سبد خرید: دلایل اصلی و راه پیدا کردن نقطه ریزش
رها کردن سبد خرید معمولا دلیل روشنی دارد: هزینه ارسال، ثبتنام اجباری، درگاه یا بیاعتمادی. ببینید کاربر کجا میرود و با یک چکلیست عملی آن را کم کنید.

تست پروتوتایپ چیست؟ وفاداری کم و زیاد، کاربرد و معیارها
تست پروتوتایپ چیست و چه چیزی یادتان میدهد؟ تفاوت پروتوتایپ با وفاداری کم و زیاد، زمان مناسب هر کدام و معیارهایی مثل موفقیت تسک و رها کردن.

فرم نظرسنجی رضایت مشتری: قالب آماده با ۲۰ نمونه سوال
فرم نظرسنجی رضایت مشتری آماده با ۲۰ نمونه سوال در پنج دسته، نوع مناسب هر سوال و روش ساختنش بهصورت نظرسنجی آنلاین یا ویجت بازخورد روی سایت.