پرسشنامه آنلاین رایگان: ساخت قدم به قدم از سوال تا تحلیل

برای ساخت پرسشنامه آنلاین رایگان کافی است یک ابزار نظرسنجی آنلاین با پلن رایگان انتخاب کنید، هدف پرسشنامه را در یک جمله بنویسید، سوال‌ها را با نوع مناسب بسازید، در صورت نیاز منطق شرطی بگذارید و لینک را منتشر کنید. کار اصلی در نوشتن سوال خوب و خواندن درست نتیجه است، نه در خود ابزار. در این راهنما هر قدم را با نکته‌های عملی می‌بینید.

قدم اول: هدف پرسشنامه را در یک جمله بنویسید

پرسشنامه‌ای که هدف روشن نداشته باشد، به‌سرعت به فهرستی از «این را هم بپرسیم» تبدیل می‌شود. نتیجه، پرسشنامه‌ای طولانی است که کسی تا آخر پرش نمی‌کند و داده‌ای که به هیچ تصمیمی کمک نمی‌کند.

قبل از نوشتن اولین سوال، در یک جمله بنویسید با نتیجه این پرسشنامه قرار است چه تصمیمی بگیرید. مثلا «تصمیم بگیریم کلاس‌های آنلاین را عصرها برگزار کنیم یا صبح‌ها» یا «بفهمیم چرا مشتری‌های جدید بعد از ماه اول تمدید نمی‌کنند». هر سوالی که به این تصمیم ربط ندارد، حذف شود.

بعد مشخص کنید چه کسی باید جواب بدهد. مشتری‌های فعلی، کسانی که ثبت‌نام کرده‌اند ولی خرید نکرده‌اند، یا کارمندان خودتان؟ این انتخاب روی لحن سوال‌ها و راه پخش لینک اثر دارد.

قدم دوم: انواع سوال را درست انتخاب کنید

نوع سوال تعیین می‌کند چه داده‌ای می‌گیرید و چقدر راحت تحلیل می‌شود. این‌ها رایج‌ترین نوع‌ها در یک پرسشنامه آنلاین هستند:

چند قاعده که بیشتر خطاها را حذف می‌کند:

• در سوال‌های گزینه‌ای همیشه گزینه «سایر» یا «هیچ‌کدام» بگذارید، مگر مطمئن باشید همه حالت‌ها را پوشش داده‌اید.
• در مقیاس‌ها دو سر را برچسب بزنید؛ «خیلی ناراضی» و «خیلی راضی»، نه فقط ۱ و ۵.
• در هر سوال فقط یک چیز بپرسید. «سرعت و کیفیت پشتیبانی چطور بود؟» دو سوال است.
• سوال جهت‌دار ننویسید. «چقدر از ویژگی جدید و عالی ما لذت بردید؟» جواب را از قبل تعیین کرده است.
• سوال‌های متنی را کم و اختیاری نگه دارید. دو سه سوال باز خوب از ده سوال باز اجباری ارزشمندتر است.

ترتیب سوال‌ها هم مهم است. با سوال‌های ساده و بسته شروع کنید تا پاسخ‌دهنده راه بیفتد، سوال‌های اصلی را در میانه بگذارید و سوال‌های شخصی مثل سن، شهر یا شغل را به آخر ببرید. کسی که با «سن شما چقدر است؟» روبه‌رو شود، قبل از اینکه بداند پرسشنامه درباره چیست، راحت‌تر صفحه را می‌بندد. درباره تعداد سوال‌ها هم قانون ثابتی نیست، ولی هر سوال اضافه احتمال رها شدن را بالا می‌برد. اگر پرسشنامه از پانزده سوال بیشتر شد، یک بار دیگر فهرست را با هدف اولیه مقایسه کنید.

قدم سوم: منطق شرطی؛ هر کس فقط سوال‌های مربوط به خودش

منطق شرطی یعنی سوال بعدی بر اساس جواب قبلی انتخاب شود. اگر کسی گفت «هرگز از اپ ما استفاده نکرده‌ام»، دلیلی ندارد پنج سوال درباره ویژگی‌های اپ ببیند. منطق شرطی دو فایده دارد: پرسشنامه برای هر نفر کوتاه‌تر می‌شود و داده‌های بی‌معنی، مثل نظر درباره ویژگی‌ای که کاربر هرگز ندیده، وارد نتیجه نمی‌شود.

یک الگوی ساده که تقریبا همه جا جواب می‌دهد:

1. یک سوال غربال بپرسید، مثلا «در سه ماه گذشته از ما خرید کرده‌اید؟»
2. برای «بله»، سوال‌های رضایت از خرید را نشان بدهید.
3. برای «نه»، بپرسید چه چیزی مانع خرید شده است.
4. هر دو شاخه را با یک سوال باز مشترک تمام کنید.

قبل از انتشار، همه شاخه‌ها را یک بار خودتان طی کنید. خطای رایج این است که یک شاخه به جای اشتباهی وصل شده یا به سوالی می‌رسد که برای آن گروه بی‌معناست.

قدم چهارم: پیش‌نمایش و آزمایش با چند نفر

پرسشنامه را قبل از ارسال به همه، به سه چهار نفر بدهید که شبیه مخاطب واقعی‌اند. از آن‌ها بخواهید بلند فکر کنند و بگویند هر سوال را چطور فهمیده‌اند. تقریبا همیشه دست‌کم یک سوال هست که جور دیگری فهمیده می‌شود.

این را هم روی موبایل امتحان کنید. بیشتر کسانی که لینک را از پیام‌رسان یا پیامک باز می‌کنند، با گوشی جواب می‌دهند. جدول‌های بزرگ و مقیاس‌های طولانی روی صفحه کوچک دردسر می‌سازند. زمان پر کردن را هم اندازه بگیرید و در مقدمه پرسشنامه بنویسید؛ «حدود دو دقیقه» نرخ شروع را بالا می‌برد.

قدم پنجم: انتشار لینک پرسشنامه

بعد از انتشار، یک لینک دارید که می‌شود آن را هر جا گذاشت. انتخاب کانال به مخاطب بستگی دارد:

• پیامک یا ایمیل برای مشتری‌هایی که اطلاعات تماسشان را دارید. پیام را کوتاه و شخصی بنویسید و بگویید چرا جوابشان مهم است.
• پیام‌رسان‌ها و کانال‌ها برای جامعه‌ای که از قبل دنبالتان می‌کنند.
• صفحه تأیید سفارش یا پنل کاربری برای کسانی که همین الان با شما کار کرده‌اند.
• ویجت روی سایت وقتی سوالتان درباره همان صفحه است. برای این حالت مقاله ویجت نظرسنجی سایت را ببینید.

لینک را یکباره برای همه نفرستید. اول برای گروه کوچکی بفرستید، چند جواب اول را نگاه کنید و اگر مشکلی نبود، بقیه را بفرستید.

در متن دعوت روشن بگویید پاسخ‌ها چطور استفاده می‌شود و اگر پرسشنامه بی‌نام است، این را هم بنویسید. وقتی سوال درباره موضوع حساسی مثل حقوق یا رضایت از مدیر است، اطمینان از بی‌نام بودن جواب‌ها صداقت پاسخ‌ها را بیشتر می‌کند. اگر برای پیگیری به شماره یا ایمیل نیاز دارید، آن را به یک سوال اختیاری آخر پرسشنامه منتقل کنید.

قدم ششم: خواندن نتیجه پرسشنامه

نتیجه سوال‌های بسته را معمولا به‌صورت نمودار می‌بینید. به چند نکته دقت کنید:

• درصدها را همیشه کنار تعداد ببینید. «۶۰ درصد راضی» از ۱۰ نفر با همین عدد از ۵۰۰ نفر فرق زیادی دارد.
• نتیجه را بر اساس شاخه‌ها جدا کنید. نظر مشتری‌های قدیمی و جدید را با هم میانگین نگیرید.
• سوال‌های باز را جدی بگیرید. عددها می‌گویند «چه»، متن‌ها می‌گویند «چرا».

خواندن صدها جواب متنی کار وقت‌گیری است. دسته‌بندی جواب‌ها در چند تم، مثلا قیمت، پشتیبانی، سرعت و کیفیت، نشان می‌دهد کدام موضوع بیشتر تکرار شده و کدام فقط حرف یک نفر است.

مثال: پرسشنامه یک آموزشگاه زبان آنلاین

یک آموزشگاه زبان آنلاین می‌خواهد بداند چرا بخشی از زبان‌آموزها بعد از ترم اول ادامه نمی‌دهند. هدف را این‌طور می‌نویسد: «تصمیم بگیریم کدام بخش ترم اول را اول اصلاح کنیم». یک پرسشنامه هفت سوالی می‌سازد که با سوال غربال «ترم دوم را ثبت‌نام کرده‌اید؟» شروع می‌شود. کسانی که «نه» می‌زنند، به سوال چندگزینه‌ای دلیل‌ها و یک سوال باز می‌رسند. کسانی که «بله» می‌زنند، درباره نقاط قوت ترم اول سوال می‌بینند.

لینک با پیامک برای زبان‌آموزهای ترم گذشته فرستاده می‌شود. در جواب‌ها، دلیل اول قیمت نیست، چیزی است که تیم انتظارش را نداشت: ساعت کلاس‌ها با ساعت کاری زبان‌آموزهای شاغل جور نیست. تصمیم بعدی روشن است.

ساخت پرسشنامه آنلاین رایگان با یوزر تستینگ

در یوزر تستینگ می‌توانید پرسشنامه آنلاین را رایگان و کاملا فارسی بسازید. نظرسنجی آنلاین همه نوع سوال‌های جدول بالا، منطق شرطی و حتی امکان گذاشتن یک تست کوتاه، مثل تست ۵ ثانیه یا تست ترجیح، داخل پرسشنامه را دارد. جواب‌های متنی فارسی به‌صورت خودکار در تم‌ها دسته‌بندی می‌شوند و سرورها داخل ایران است. پلن رایگان تا ۱۰ پاسخ را پوشش می‌دهد. اگر پرسشنامه‌تان درباره تجربه کاربران سایت یا اپ است، راهنمای پرسشنامه تجربه کاربری سوال‌ها و نکته‌های مخصوص همان کار را دارد. برای مقایسه با ابزارهای دیگر هم مقاله جایگزین گوگل فرم را ببینید.